RSS Feed tweeter facebook

تاریخ :2012 ژوئن 21 - 12:48 ق.ظ بازدید: 6,414 کد:4093
 
فشن اسلامي در مالزی؛ گفتگو با دنياي مدرن


مالزی- پایک نیوز:«فشن اسلامي» براي گروهي از مردم عبارتي ناهم‌خوان يا متناقض است چرا كه اين دسته از افراد فشن را به عنوان يك پديده‌ي مدرن غربي با تعاليم اسلام هماهنگ نمي‌دانند. اين جريان فكري اما مخالفان زيادي دارد؛ مخالفاني كه در سال‌هاي اخير تلاش مي‌كنند تا پوشش اسلامي را در بستري متفاوت و مدرن به دنيا معرفي كنند. اين افراد معتقدند كه آراستگي و زيبايي در پوشش مردان و زنان مسلمان امري پسنديده و حتا توصيه شده است و تضادي با تعاليم اين دين ندارد. گروهي از آن‌ها باور دارند كه با تبليغ فشن اسلامي، مي‌توانند غير مسلمانان را نيز به مصرف لباس‌هاي زيبا اما پوشيده ترغيب كنند. پديده‌ي فشن اسلامي مسير تازه‌اي براي گفتگو دنياي اسلام با جهان ايجاد كرده؛ مسيري كه در آن زيبايي‌هاي هنري و البته سوداقتصادي افراد را با ذهنيت‌ها و عقايد مختلف گردهم آورده است.

جالب آن‌كه در سال‌هاي اخير، تعداد هنرمندان غيرمسلمان كه آخرين طرح‌هاي اسلامي يا پوشيده‌ي خود را به نمايش مي‌گذارند نيز افزايش يافته و گرايش‌هايي از تاثير فشن اسلامي در طراحي‌هاي روز دنيا ديده مي‌شود. همين امر سبب شده تا شركت‌هاي بزرگ و معتبر غربي با توجه به استقبال مسلمانان به ويژه زنان عرب به خريد لباس‌هاي گران‌قيمت و مارك‌دار‌، نگاه ويژه‌اي به سرمايه‌گذاري در بخش فشن اسلامي و لباس‌هاي پوشيده و مورد علاقه‌ي مسلمانان داشته باشند. اين شركت‌ها حاميان مالي بسياري از فشن-شوهاي معروفي هستند كه سالانه در كشورهاي غربي برگزار مي‌شود. آن‌ها به درستي دريافته‌‌‌اند كه توجه به نياز زنان و مردان مسلماني كه از درآمد بالايي بهره‌مند هستند يك بازار پر سود و منفعت را براي‌شان رقم خواهد زد. در سال 2010 يكي از بزرگ‌ترين موسسه‌ها‌ي فشن اسلامي به نام «ESMOD» ارزش اين صنعت را 96 بيليون دلار (302 بيليون رينگت) تخمين زد. ESMOD كه يك موسسه‌ي فرانسوي واقع در منطقه‌ي شيخ‌نشين دبي است در اين گزارش اعلام كرد كه 50 درصد از جمعيت 1.6 ميلياردي مسلمانان جهان، در سال بيش از 120 دلار آمريكا را صرف خريد پوشاك مي‌كنند. اين در حالي‌ست كه 1.5 ميليون شهروند مسلمان در لندن كه از قدرت خريد بالايي بهره‌مند هستند بين 90 تا 150 ميليون دلار در سال را براي خريد انواع پوشاك خرج مي‌كنند. در اين گزارش همچنين آمده است كه اين رقم در كل اتحاديه ي اروپا به سالانه 960 ميليون تا 1.5 بيليون دلار مي‌رسد.

امروزه در بازارهاي منطقه‌ي خاورميانه لباس‌هاي مرسوم اعراب از جمله عباهاي مردانه و زنانه، روسري، مانتو و دشداشه‌هايي با مارك‌هاي معروفي چون «گوچي»، «بِربري»، «زارا»، «شنل» و  «پرادا» به فروش مي‌رسد تا جايي كه مشتريان ثروتمند يك دست لباس عربي را به قيمت 10 هزار دلار خريداري مي‌كنند.

در كنار طراحان و شركت‌هاي بزرگ غربي، هنرمندان مسلمان نيز فرصت پيدا كرده‌اند تا با خلاقيت و بهره‌برداري از اين بازار نوپا‌، طرح‌‌ها و ايده‌هاي خود را در زمينه‌ي لباس‌هاي پوشيده در سطح جهاني به نمايش درآورند. «برجيس» -طراح عرب ساكن انگلستان- نامي‌ست كه امروزه به عنوان يك برند (مارك) معروف جهاني شناخته شده است. او اخيرن در گفتگو با روزنامه‌ي «گاردين» به محدوديت‌هاي زنان مسلمان در خريد لباس از بازارهاي سطح بالاي شهرهايي چون لندن،‌ پاريس و غيره اشاره كرد و گفت كه تمركز اصلي خود را بر روي اين گروه از مشتريان گذاشته؛ مشترياني كه از لباس‌هاي كليشه‌اي خسته شده‌اند و مشتاق خريداري و مصرف لباس‌هايي با طراحي‌هاي مدرن، متفاوت اما پوشيده هستند. او به خبرنگار گاردين مي‌گويد: « از اين سوال‌ها و بحث تكراري درباره‌ي اسلام و محدوديت‌هاي زنان دست برداريم. امروز شاهد آن هستيم كه زنان مسلمان در شهر لندن نيز مي‌توانند با آراستگي تمام لباس‌هاي پوشيده، مرغوب و گران‌قيمت تهيه كنند. تلاش من اين است تا با توجه به سليقه‌ي جوان‌تر‌ها و در نظر گرفتن رسوم رايج لباس‌هايي شيك و مناسب با عقيده‌ي خودم و مسلمانان ارايه دهم».

 

فشن اسلامي در مالزي

در ميان كشورهاي اسلامي، مالزي با حمايت دولت و شخص همسر نخست وزير فعلی – خانم روسما منصور- موفق شده گوي سبقت را از سايرين بربايد. اين كشور با برگزاري جشنواره‌ها، ‌مسابقات و فشن-شوي‌هاي متنوع هر سال تعداد زيادي هنرمند و طراح لباس‌هاي اسلامي (پوشيده) را از سرتاسر دنيا گردهم مي‌آورد. روسما منصور علي‌رغم مخالفت‌هايي كه بعضي گروه‌هاي اسلامي و  احزاب مخالف دولت در كشور به راه انداختند همچنان به حمايت‌هاي خود در اين زمينه ادامه داده تا جايي كه در ديدار با همسران مقامات و زنان بلند مرتبه‌ي كشورهاي اروپايي خواستار توجه ويژه‌ي آن‌ها به برگزاري فشن شوهاي اسلامي در كشورهاي‌شان شده است. او در اولين جشنواره‌ي بين‌المللي فشن اسلامي كه سال 2008 در كوالالامپور – پايتخت مالزي- برگزار شد گفت: «ما با برگزاري چنين برنامه‌هايي مي‌خواهيم به جهانيان ثابت كنيم كه اسلام دين خشونت نيست و مي‌تواند با زمانه هم‌گام شود» سخنراني وي با اشاره به اين نكته كه مالزي مي‌خواهد «قطب فشن اسلامي» در جهان باشد به تيتر اول بسياري از مطبوعات دنيا بدل شد.

«جشنواره‌ي فشن اسلامي» كه به اختصار IIF گفته مي‌شود نام يك ارگان مالزيايي‌ست كه در سال 2006 با حمايت دولت تاسيس شد. در سايت رسمي اين ارگان شيوه‌ي جالبي براي معرفي فشن اسلامي در نظر گرفته شده. اولين تصوير اين سايت يك زن زيبا با لباس‌هايي فاخر از جنس «باتيك» (پارچه‌ي معروف مالزيايي)‌ست كه چشم‌اندازي از يك بيابان پشت سر او قرار دارد. بر روي پوستر اين حديث نوشته شده: «خداوند زيباست و زيبايي را دوست دارد». در بخش‌ تاريخچه‌ي تاسيس اين سازمان، فاجعه‌ي 11 سپتامبر و جريان‌هاي بعد از آن مسبب اصلي اسلام‌گريزي و خدشه‌دار شدن تصوير مسلمان بيان مي‌شود. اين سايت همچنين با معرفي دست‌آوردهاي مسلمانان در زمينه‌هاي مختلف از جمله علم،‌ طب،‌ ادبيات و ‌معماري به تمدن و هنرهاي اسلامي اشاره كرده و تاكيد مي‌كند كه زيبايي و زيباپوش بودن منافاتي با تعاليم اين دين ندارد. اين سازمان از سال 2008 با دعوت از هنرمندان كشورهاي ديگر كار خود را در سطح بين‌المللي آغاز كرد و تا به حال با برگزاري 20 فشن شو آثار بيش از 250 طراح لباس را در كشورهاي مختلف عرضه كرده است.

آخرين شوي اين مركز در تاريخ 25 آوريل 2012 با حضور مقامات بلندپايه‌اي از كشورهاي انگلستان و مالزي در موزه‌ي تاريخ طبيعي شهر لندن برگزار شد. اين مراسم با شعار «تنوع در عفاف» طرح‌هاي هنرمندان صاحب نامي چون «برنارد چاندران»، «تام سوفي»، «مليندا اووي»، «سيفول بهاريم» و «يين پينگ» را به نمايش درآورد.

همان‌طور كه از اسامي طراحان مشخص است، علاقه‌ي هنرمندان غيرمسلمان نيز -به خصوص در منطقه‌ي جنوب شرق آسيا- به فعاليت در طراحي و نمايش لباس‌هاي پوشيده افزايش يافته. «مليندا اووي» هنرمند چيني‌تبار مالزيايي كه بارها موفق به كسب جوايزي در اين زمينه شده است در گفتگو با روزنامه‌ي «استار» چاپ كوالالامپور مي‌گويد: «دليلي نمي‌بينم كه غيرمسلمانان اين لباس‌ها را نپوشند. من خودم بعد از سفر به خاورميانه عاشق لباس‌هاي گشاد عبا مانند شده‌ام. به نظرم چيني‌ها هم با كمي تغيير در طراحي از اين پوشش استقبال مي‌كنند چون مي‌تواند لباس مناسبي براي شركت در مجالس رسمي باشد».

مالزي از اقوام مختلفي از جمله مالاي،‌ چيني و هندي تشكيل شده كه هر كدام‌شان در پوشش از سليقه‌ي خاص خود پيروي مي‌كنند. چيني‌ها و هندي‌ها به غير از روزهاي آييني به سبك غربي لباس مي‌پوشند هرچند تعداد هندي‌هايي كه در روزهاي عادي در سطح شهر با لباس هندي (ساري يا پنجابي) حاضر مي‌شوند به مراتب بيشتر از چيني‌ها است. اما مالايي‌ها كه اكثريت مسلمان اين كشور هستند بيشتر از پارچه‌هايي معروف به «باتيك» استفاده مي‌كنند. لباس رايج زنان مالزي به نام «كابايا» و «باجو كورونگ» و همين‌طور لباس مردان به نام «كايين» و «باجو باتيك ملايو» به طور غالب با انواع پارچه‌هاي باتيك طراحي و دوخته مي‌شوند. البته بعضي از اين لباس‌ها در روزهاي معمولي و بعضي‌هاي‌شان در مراسم آييني كاربرد دارند. گاهي اين لباس‌ها بسته به كيفيت پارچه با قيمت‌هاي گزافي به فروش مي‌رسند اما به لحاظ فرهنگي پوشيدن اين لباس در مجالس رسمي تاكيد مي‌شود به طوري كه در كارت‌هاي دعوت بعضي مهماني‌ها، سمينارهاي علمي و مجالس دولتي پوشيدن لباس سنتي به عنوان امري اجباري ذكر مي‌شود.

در واقع، مالزي توجه‌ي ويژه‌اي به پارچه‌ي سنتي «باتيك» دارد. اين پارچه كه سابقه‌اش در اين كشور به قرن 17 بعد از ميلاد مي‌رسد سمبل يكي از اصيل‌ترين هنرهاي دستي به حساب مي‌آيد. مالزي تلاش مي‌كند تا از طريق فشن اسلامي و راه‌يابي به جوامع بين‌المللي باتيك را به عنوان يك پارچه‌ي مالزيايي به جهانيان بشناساند. خصوصيت استفاده از اين پارچه در طراحي لباس، بهره‌برداري تمام از نقش و نگارهاي بكاربرده شده در بافت خود پارچه است و نه برش‌هاي لباس. اين مهم به لباس‌هاي طراحي شده با پارچه‌ي باتيك ويژگي خاصي مي‌بخشد. نكته‌ي حائز اهميت در مورد باتيك اين است كه كشور مالزي توانسته از مُد و فشن به عنوان يك پديده‌ي پرطرفدار جهاني براي معرفي فرهنگ و هنر خود به بهترين شكل بهره‌برداري كند. در واقع، فشن براي كشور مالزي كه طرفداري از اسلام ميانه‌رو را هدف خود در توسعه قرار داده پلي‌ست براي گفتگو با دنياي مدرن؛ دنيايي كه به واسطه‌ي درگيري‌ها و اطلاع‌رساني‌هاي يك سويه با سوء‌تفاهم‌هاي زيادي درباره‌ي مردم سرزمين‌هاي اسلامي رو به رو شده است.

 

* نوشته: نفیسه مطلق/روزنامه نگار و عکاس خبری

** نوشته فوق لزوما نظر این وبسایت نمی باشد

diggfacebookmyspacestumbleupontwitter
 

نظر شما

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>