This page was exported from paycnews.com [ http://paycnews.com ]
Export date: Sat Nov 17 2:06:31 2018 / +0000 GMT

چرا اسکناس های مالزی شیک و نو هستند



مالزی: چندی قبل با یکی از دوستان‌ام که به مالزی سفر کرده‌ بود، به یکی از سوپرمارکت‌-صرافی‌های ایرانی رفتیم، تا تومان بدهیم، رینگیت بگیریم. موضوع از این قرار بود که دوست من، گرفتن ارز مسافری را به فرودگاه موکول کرده‌ بود و آن‌جا هم موفق نشده بود که 400 دلار ناقابل را بگیرد. همین شد که ما سر از سوپر-صرافی ایرانی درآوردیم و بعد از چک‌وچانه‌های بسیار، نرخی را تعیین کردیم که به قولی نه سیخ بسوزد و نه کباب.


اما چیزی‌که می‌خواهم بگویم ربطی به نرخ ارز و تن‌لرزه‌های سقوط تومان در برابر دلار، یورو و رینگیت ندارد. موضوع این بود که من بعد از حدود دوسال، دوباره پول ایرانی دیدم و یک‌چیزهایی برایم تداعی شد که هم جالب بود، هم تامل برانگیز و هم مرا واداشت که کمی تحقیق کنم و سر از برخی مسائل دربیاورم.



توی ایران، ما پول‌هایی داریم که گویی از جنگ‌ برگشته‌اند. برخی شبیه دفتر خاطرات‌اند. برخی کارت ویزیت و بعضی هم واقعا عتیقه‌اند، آن‌قدر عتیقه که به‌جای دست به دست گشتن بایستی توی موزه‌ها نگه‌داری شوند و یا به آزمایشگاه‌ها بُرده‌شوند تا معلوم گردد، چطور ممکن است مثلا یک اسکناس هزارتومنی در مدت یکی-دو سال، شبیه نسخ خطی شود. این چیزی نیست که در مالزی بشود با آن روبه‌رو  شد. رینگیت مالزی، انگار هیچ‌وقت آن نوستالژیایی که تومان ایرانی با خود دارد را حمل نمی‌کند. این‌جا متاسفانه نمی‌شود به پول نگاه کرد و کلی خاطره و حادثه مرور کرد! سربازی پشت پول ننوشته که آموزشی را کجا گذرانده یا لکه‌های سیاه و سفید پول را شبیه 101 سگ خالدار نکرده‌است. نمی‌توانی پولی پیدا کنی که از چند ناحیه چسب خورده باشد یا وجه رایجی که روی آن شعر و شعاری نوشته باشند. به عبارتی رینگیت مالزی بر خلاف تومان ایرانی میلی به کهنه‌گی نشان نمی‌دهد. موضوع از چه قرار است؟ پول، کاغذ است و کاغذ هم میل عجیبی به پاره‌شدن و کهنه‌گی دارد. پس چرا رینگیت مالزی از قانون تومان ایرانی تبعیت نمی‌کند؟


نتیجه‌ی تحقیقات من به مطلبی رسید که توسط بانک ملی مالزی Negara Malaysia) (Bank  به چاپ رسیده است. در مقدمه‌ی این مطلب آمده که در بخش 20 قانون 1958، بانک مرکزی مالزی این اختیار قانونی را به بانک ملی می‌دهد که به نحوه‌ی توزیع رینگیت مالزی نظارت داشته‌باشد. فراتر از این بانک ملی مالزی موظف است که به کیفیت و تمامیت وجه رایج مالزی کنترل داشته‌باشد. این کیفیت و تمامیت در 20 بند خلاصه شده است که عدول از آن باعث می‌شود، پول از چرخه‌ی خود در بازار خارج گردد. البته بانک ملی تصریح می‌کند که در برخی از موارد، بانک می‌تواند این پول را از فرد گرفته و به‌همان مقدار پول نو به وی بدهد، اما این در شرایطی خاص می‌باشد و در اکثر موارد، این عموم مردم هستند که مسئول پول کاغذی همراه خویش هستند. بنابراین اگر مشکلی برای پول پیش بیاید و جزو این 20 بند باشد، فردی که این پول را همراه دارد، تنها یک برگ کاغذ یا سکه‌ای بی ارزش یدک می‌کشد.


12 بند از 20 بند ذکر شده مربوط به پول‌های کاغذی می‌باشد که مرور آنها خالی از لطف نیست. در هرکدام از این موارد، پول از چرخه‌ی خود خارج می‌شود و دارنده‌ی آن قادر به معامله نخواهد بود. این بندها شامل موارد زیر است:


- پولی که بر روی آن لکه افتاده باشند.


- مچاله‌گی پول به نحوی که خطوط زیادی روی آن افتاده باشد.


- مچاله‌گی پول که بر اثر گرمای زیاد ایجاد شده‌ باشد.


- نوشتن کلمات، امضا زدن بر پول، کشیدن سمبول‌ها و علایم.


- شسته‌شدن پول به نحوی‌که رنگ اولیه‌ی آن تغییر کرده باشد.


- هرگونه پارگی که بیش از 5میلی‌متر باشد.


- هرگونه سوراخی که بیش از 5 میلی‌متر باشد.


- هرگونه تعمیر پول چه با چسب نواری و چه با چسب مایع.


- تاخوردگی مکرر گوشه‌های پول به نحوی‌که اندازه‌ی اولیه‌‌ی آن بیش از 5میلی‌متر تغییر کند.


- هرگونه سوختگی که اثری بیش از 5میلی‌متر داشته‌باشد.


-  مچاله‌گی پول به نحوی که تغییری در عکس‌، عددها و امضای روی پول ایجاد کند.


- از میان رفتن نخ پول و هولوگرام آن


اگر یادمان باشد، تنها چیز‌هایی‌که پول کاغذی را در ایران از اعتبار می‌اندازد و مردم کوچه‌وبازار از پذیرش آن سرباز می‌زدند، این است که پول نخ نداشته باشد یا گوشه‌های آن پاره شده باشد. نخ‌پول که خیلی از اوقات به مهارتی برای نوجوانان تبدیل می‌شود که در یک حرکت آن را از جان پول یبرون بکشند. در مورد گوشه ‌هم، خود قانون اصلا و اساسا به گوشه داشتن یا نداشتن پول کاری ندارد. یعنی در قانون ایران پولی که گوشه ندارد تنها زمانی از رده خارج می‌شود که شماره سریال آن یا بخشی از آن از میان رفته باشد. به عبارت بهتر، ما عملا از 12 بندی که مالزی برای حفظ و نگهداری پول لحاظ می‌کنند، یک یا دو بند را آن هم به شکل نسیه لحاظ می‌کنیم و تازه خاطرتان هست که دهنده‌ی این‌گونه پول‌ها با چنان غیظ و غضبی این مبلغ را به گیرنده می‌دهند که معمولا عدم پذیرش آن منجر به مشاجرات لفظی و حتی فراتر از آن می‌شود.



پول یك كشور جزئی از فرهنگ آن ملت است. نحوه‌ی برخورد با آن نشانه‌ای از فرهنگ مردم است و مردم در كشورهایی مثل مالزی آموخته‌اند که در معاملات خود پول كهنه، پاره، چسب‌خورده و... را رد و بدل نكنند و آن را بی‌احترامی به فرد مقابل می‌دانند، پس سعی در حفظ آن می‌كنند. در مالزی کمتر پیش‌بیاید که فردی برای جابجا کردن پول از کیف‌پول استفاده نکند. حتی راننده‌های تاکسی نیز کیف‌های بزرگی دارند که پول را داخل آن می‌گذارند تا از کهنگی و پاره‌گی آن جلوگیری کنند. اینجا سوپرمارکت‌ها، چسب‌های رومیزی ندارند که پول دو نیم شده را سریع چسب بزنند و از مشتری بگیرند یا به آن تحویل دهند. البته ارزش پول نیز نقش مهمی در این جریان دارد. به عنوان مثال کار سختی است که 300هزار تومن پول را داخل کیف پول گذاشت، درحالی‌که به راحتی می‌شود هزار رینگیت را داخل کیف پول جای داد. البته این امر با حذف سه‌صفر از پول تا حدودی مرتفع می‌شود. اما آیا فرهنگ حفظ پول نیز به همراه آن خواهد آمد؟ شاید این همان سوالی است که بیشتر روی آن بایستی تمرکز کرد. جواب به این سوال، جواب به سوالی‌هایی است که در مورد فرهنگ‌سازی مطرح می‌شود. این‌که آیا اگر دولت به احیای سنت‌های حسنه و ترویج فرهنگ مترقی بپردازد، آیا همه‌ی مسائل حل می‌شود؟ فرهنگی که همه‌ی ما به نحوی از انحاء خواستار ساختن، واسازی، تغییر و تعدیل آن هستیم و مداما به این در و آن در می‌زنیم و همدیگر را نفی می‌کنیم که رفتار، کردار و گفتاری خلاف آن‌چه صواب است، انجام می‌دهیم. متاسفانه در غالب موارد آن‌قدر دچار کلی‌گویی‌هایی می‌شویم که موارد جزیی و مصداقی آن از خاطرمان می‌رود. یعنی ایجاد همین فرهنگ حفظ و نگهداری پولی که در حقیقت امانتی در دست ماست، تلاشی است برای ساختن، واساختن و احیای فرهنگی که همگی با اختلاف ریز و درشت بر نواقص آن صحه گذارده‌ایم.


البته  موارد دیگری هم باعث شده است که پول کاغذی مالزی نسبت به پول کاغذی ایرانی نوتر و سالم‌تر به‌نظر بیاید. تاریخ انتشار رینگیت فعلی و در دست مردم در دو نوبت یکی سال 1997 و دیگری سال 2007 بوده‌است. كیفیت كاغذ مورداستفاده در ساخت اسكناس را نباید نادیده گرفت. پول کاغذی مالزی یکی از بهترین کیفیت‌ها را دارد و از این حیث با دلار آمریکا و استرالیا رقابت می‌کند ولی با همین کیفیتی که پول ایرانی نیز دارد، متاسفانه بعضی از مردم در نگهداری از آن به‌قدری بی‌دقتی كرده و گاهی به عمد بر نابودی آن پامی‌فشارند، گویی فراموش‌كرده‌باشند که این پول تنها یك امانت در دست آنهاست و در فرهنگ ما حتی طرار نیز گفته است که «زینهار دار نباید که زینهار خوار باشد».


Post date: 2012-07-18 16:45:28
Post date GMT: 2012-07-18 08:45:28
Post modified date: 2012-08-02 22:17:37
Post modified date GMT: 2012-08-02 14:17:37
Export of Post and Page has been powered by [ Universal Post Manager ] plugin from www.ProfProjects.com