This page was exported from paycnews.com [ http://paycnews.com ]
Export date: Thu Jul 19 7:56:47 2018 / +0000 GMT

نقدی بر ویدئو "این روزها" در مورد وضعیت ایرانیان مالزی



مالزی: گزارشگر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در مالزی اخیرا اقدام به تهیه ی گزارشی با نام "این روزها" در جهت بررسی مشکلات دانشجویان ایرانی مالزی و انتقال به اصطلاح درد و دل های آنها پس از نوسانات اخیر ارز نمود. ویدئو مربوط به این گزارش سریعا در میان رسانه های ارتباط جمعی ایرانیان مالزی و شبکه های اجتماعی پخش شد. شاید بتوان دلایل پررنگ شدن این ویدئو را در مقایسه با دیگر کارهای رسانه ای در هول و هراسی که بعد از افزایش چشم گیر نرخ ارز در میان جوانان ایرانی و مخصوصا دانشجویان خارج از کشور افتاده است بررسی کرد. اما اینکه واقعا چه هدفی در پس این ویدئو بوده جای ابهام دارد و باید تحلیل معنایی و ساختاری در ارتباط با آن صورت گیرد.

مطلب قابل توجه مخاطب گزارش "این روزها" است. این گزارش از همان جملات ابتدایی با لحن روایی و مونولوگی آوایی شروع می شود. جمله هایی که آرام در یک پس زمینه تاریک و رمانتیک و حتی تا گونه ای گوتیک و ترسناک ظاهر گشته و محو می شوند. گویی که سرگذشت دردناک آوارگانی جنگ زده دارد برای مستندی قبل از یک سریال پرمخاطب شبانگاهی روایت می شود.  "آیا کسی از جوانان ایرانی مالزی خبر دارد؟"، "برادر ما همه مسئولیم!" نکته جالب توجه این است مخاطب گزارش در واقع فردی موهومی است. این برادر کدام برادر است؟ چه کسی باید به مشکلاتی که برای دانشجویان ایرانی رخ داده و خواهد داد توجه کند؟ آیا این مخاطب ایرانیان مالزی هستند؟ در این صورت در بهترین حالت این ویدئو می تواند آئینه ای باشد که دانشجویان ایرانی صبح قبل از رفتن به دانشگاه تصویر خود را در آن ببینند. آئینه ای که حتی در گزارش "این روزها" تا حد زیادی سیاه، کدر و دست دوم به نظر می آید. آنها خود از عمق مشکلات خودشان خبردار هستند و آئینه واقعیت بسیار شفاف تر و براق تر از آئینه صدا و سیما روبه روی چشم هایشان است. فرض کنیم مخاطب آن والدین این دانشجویان یا هموطنان ساکن وطن هستند. آنها دقیقا برای این جوانان در گزارش "گمنام تلقی شده" باید چه کنند؟ این چه مسئولیتی است که بر دوش آنها سنگینی می کند؟ یا در گزینه آخر فرض کنیم که صدا و سیما انتقال دهنده یک وضعیت اجتماعی به مسئولین مربوطه برای بررسی است. هرچند که خود همین کلمه مسئولین مربوطه تا حدی موهومی است، چرا که مشخص نمی کند دقیقا چه ارگانی در این میان نقش دارد. تنها می توان به حضور کوتاه "کاردار سفارت" در این گزارش اشاره کرد. از نحوه تدوین ویدئو چنین بر می آید که گزارشگر به عنوان یک منجی عمل می کند و صدای ضعیف دانشجویان ایرانی را به گوش کاردار می رساند. توجه شود به لحظه ای که ویدئوی گزارش در حال پخش برای شخص کاردار است! صحنه سازی طوری صورت گرفته که گویی کاردار سفارت که خود تجربه چند سال حضور حرفه ای در مالزی را دارد و مسلما در جریان دقیق تحولات جاری و تاثیر آن بر زندگی دانشجویان ایرنی می باشد، از هیچ کجا خبر ندارد!!. در این تدوین اگرچه نقش کاردار سفارت به مانند دکتر های روانشناسی قرار گرفته که در مستند های ضد اعتیاد درباره عمق فاجعه صحبت می کند، اما در واقع کاردار "قربانی" صحنه سازی صورت گرفته می شود. هرچند نوع واکنش کاردار نیز پس از مشاهده ویدئو به سناریو طراحی شده کمک کرد، اما این اقدام گزارشگر خیلی حرفه ای نبود! جریان متهم سازی به این سبک از غیر حرفه ای ترین و پیش پا افتاده ترین روش های رسانه های ارتباط جمعی است. گزارشگر می توانست از تجربه چندین ساله حضور در مالزی استفاده کرده و پس این گزارش، به سراغ راهکار ها هم می رفت! اینکه یک سوژه تلخ را شناسایی و در پشت کی.ال.سی.سی صحنه سازی و سپس یک قربانی را کشف و سوژه را به آن حواله کنیم، هر حسن و حسین و محمودی هم می تواند انجام بدهد، لازمه کار حرفه ای این بود که خُب!! پس از آن چی؟  آقای خبرنگار! از دانشگاه یو.سی.اس.آی و آنچه بر ایرانیان می رود، خبر داری؟ از دانشگاه لجندا چطور؟! می دانی مدرسه ایرانیان مالزی کجاست؟

مطلب بعدی مصاحبه هایی است که از میان حرف های دانشجویان و والدین آنها گلچین شده و به قول شیلر تلاش شده با قطعه قطعه کردن حرف های مطرح شده یک جریان و خط کلی دنبال شود. مصاحبه ها کوتاه و دنبال هم هستند. همانطور که چینش کلاسیک چنین گزارشی باید باشد. نکته جالب توجه صدای مخوف و بلندی است که همراه با سیاه شدن صفحه مصاحبه ها را بهم وصل می کند. نگاه از بالای دوربین به صورت مصاحبه شوندگان و چینش ترحم آمیز خرده صحبت ها و خواهش و التماس دانشجویان از همان مخاطب موهومی تا حد بسیار بالایی این دانشجویان را که برای کسب علم در خارج کشور هستند تحقیر کرده و دون می شمارد. آیا واقعا تصویر دانشجوی ایرانی مشغول به تحصیل در مالزی اینگونه است؟ آیا این امکان محیا نبود که چند مصاحبه نیز با این همه نخبه و کارشناسی که با تلاش زیاد در مالزی به کسب جایگاه علمی و اجتماعی نائل آمده اند اما هنوز به دلیل تغییر وضعیت ارز با مشکل مواجه شده اند هم انجام شود؟ این لحن اشک بار گزارش قرار است کدام اشک را بر گونه سرازیر کند؟ در یک جمله آیا گزارش صدا و سیما در شان دانشجوی ایرانی هست یا نه؟

نکته بعدی که لازم است به آن اشاره شود مسئولیت سلب شده از خود  صدا و سیمای دفتر مالزی و بویژه گزارشگران آن است. هنوز گزارش های پر طمطراق خبرنگار دفتر کوالالامپور که از مالزی مدینه ای فاضله می ساخت، از یادمان نرفته بود که  به ناگهان گزارش هایی در انتقاد به سطح آموزشی دانشگاه های مالزی، بی بند و باری در میان دانشجویان ایرانی خارج از کشور و هدر رفتن پول جوانان ایرانی و مملکت ایران در مالزی پخش شد؟  اگر گزارشگر حافظه اش یاری می کرد، می توانست به یاد آورد که چند هزار مقاله نیز توسط دانشجویان ایرانی در تمامی دانشگاه های مالزی و مجلات معتبر به چاپ رسیده است؟ چند استاد ایرانی در دانشگاه های معتبر مالزی مشغول به تحصیل هستند؟. چنانچه به هرکدام از دانشگاه های طراز اول مالزی مراجعه شود درک این نکته سخت نیست که ایرانیان از بهترین دانشجویان آن هستند. صدا و سیما چقدر می توانسته در انتقال این مطالب موثر واقع شود؟ یا به بیان ساده تر سوالی از قبیل اینکه دفتر صدا و سیمای  در مالزی  تا حالا چه می کرده کاملا محلی از اعراب خواهد داشت.

گزارش در نهایت ناباوری با چنین جملاتی تمام می شود که "خواهش می کنیم به جوان های ایرانی رحم کنید"! این چه ادبیاتی است که این گزارش به دنبال بسته بندی آن است؟ آیا غیر از این است دانشجویان خارج از کشور هم زاده وطن اسلامی مان هستند و به گردن آبادی سرزمینمان حق دارند؟ آیا حمایت از دانشجویان ایرانی خارج از کشور وظیفه ی مسلم ارگان های مسئول نیست؟ صدا و سیما با نیازمند خواندن این جوانان به صدقه، کاری بهتری از زبون کردن قشر تحصیل کرده و آگاه جامعه  نکرد؟ آقای برادر! پس آبروی جوانان هم میهنمان چه می شود؟

در پایان امید است که این بار مسئولیت به جای این که همانند جمله ی پایانی بالای "من، تو، و ما" شناور باشد توسط "من و تو" بر عهده گرفته شود تا این معضل اجتماعی که گریبان گیر اکثر ایرانی های خارج از کشور و به خصوص کشورهای ارزان تر مانند مالزی است بتواند حداقل تا حدی بر طرف شود. مسلما تهیه گزارش های کنکاشی، پرسش و پاسخ و مصاحبه با افراد شایسته توسط صدا و سیما با هدف کشف راهکارها هم  می تواند نقش بسزایی در این مهم داشته باشد.

* نویسنده ش. الماسی/ کارشناس ارشد ارتباطات

** نوشته فوق لزوما نظر وبسایت پایک نیوز نمی باشد.

 

 


Post date: 2012-10-29 02:10:28
Post date GMT: 2012-10-28 18:10:28
Post modified date: 2012-11-04 14:49:15
Post modified date GMT: 2012-11-04 06:49:15

Export of Post and Page has been powered by [ Universal Post Manager ] plugin from www.ProfProjects.com