RSS Feed tweeter facebook

تاریخ :2011 آگوست 20 - 3:38 ق.ظ بازدید: 2,961 کد:631
 
نقش مدیریت زنجیره تامین در تجارت الکترونیکی

مالزی: روند رو به افزایش رقابتی شدن اقتصاد جهانی، شرکتها را بر آن داشته تا از مزایای “مدیریت زنجیره تامین” در افزایش رقابت پذیری وکارایی و پیشرفت بهره جسته و کل تصمیمات استراتژیکی، تاکتیکی و عملیاتی خود را به گونه ای اتخاذ کنند که کل زنجیره در مقابل زنجیره های رقیب از کارایی و اثر بخشی بیشتری برخوردار باشد. برای این منظور امروزه “زنجیره تامین” یکی از مبانی اساسی پیاده سازی کسب و کار الکترونیکی در  میان سازمانهای مطرح جهان می باشد.

تشدید صحنه رقابت جهانی در محیطی که بصورت دائم در حال تغییر است ضرورت واکنش های مناسب سازمان ها وشرکتهای تولیدی ـ صنعتی را دو چندان کرده و بر انعطاف پذیری آنها با محیط نامطمئن خارجی پای می فشارد و سازمانهای امروزه در عرصه ملی و جهانی به منظور کسب جایگاهی مناسب و حفظ آن نیازمند بهره گیری از الگوی مناسب همچون مدیریت زنجیره تامین در راستای تحقق مزیت رقابتی و انتظارات مشتریان هستند.

امروزه مشتریان در شرکت ها و سازمانهای مختلف در پروسه تولید کالا و ارائه خدمات، انجام امور و فرایند ها، توسعه دانش و توان رقابتی همراه و همگام اعضای (صاحبان) سازمان می باشد. در این پروسه مدیریت موثر زنجیره تامین از عوامل اصلی بقا می باشد ضمن آنکه استفاده از فناوری اطلاعات در فعالیتهای زنجیره تامین پتانسیل ایجاد ارزش را در زنجیره افزایش می دهد. به طور کلی مدیریت زنجیره تامین بر افزایش انطباق پذیری و انعطاف پذیری شرکتها تاکید دارد و دارای قابلیت واکنش و پاسخ سریع و اثر بخش به تغییرات بازار می باشد.

مدیریت زنجیره تامین و یک تکامل تدریجی

مدیریت زنجیره تامین هنوز هم مفاهیم پایه ای و قدیمی را با خود یدک می کشد که، مفاهیمی که لفظا در طی قرنها تغیرات چندانی نداشته اند. ناپلئون چند صد سال پیش عنوان کرد که “یک ارتش به کمک معده اش گام بر میدارد”. ناپلئون یک متخصص برنامه ریزی امور جنگی و یک فرمانده ماهر بود و  این گفته نشان دهد که او به اهمیت آنچه که امروزه یک “زنجیره تامین کارآ” می نامیم آگاه بود. همچنین اسکندر مقدونی  استراتژی ها و عملیات های جنگی خود را بر پایه قابلیت های منحصر به فرد ارتش خود بنا می کرد و این استراتژی ها به واسطه مدیریت زنجیره تامین عملی می گردید.

 بگذارید از منظر این جمله معروف که “مبتدی ها درباره استراتژی صحبت میکنند و حرفه ای ها درباره لجستیک” به عملیات های اسکندر نگاهی داشته باشیم.

اسکندر یک استاد و متخصص مدیریت زنجیره تامین بود، در غیر این صورت او نمی توانست به موفقیتهایی دست یابد. ارتش اسکندر از ساختار تدارکاتی کاملا متفاوت با سایر ارتش های آن زمان برخوردار بود. در سایر ارتش ها افراد و گوته های پشتیبان، بسیار زیاد و اغلب معادل تعداد سربازان جنگی بودند، اما در ارتش مقدونیه  (ارتش اسکندر) استفاده از ارابه ها بسیار محدود بود.  به سربازان یاد داده شده بود که تجهیزات و آذوقه هایشان را شخصا حمل کنند. سایر ارتش ها از سربازانشان نمی خواستند که چنین بارهای سنگینی را حمل کنند ،اما به همین دلیل قطری از بارها و تجهیزات به وجود می آمد که سرعت و تحرک آنها را کاهش می داد. نتیجه ساختار تدارکات ارتش مقدونیه این بود که آنها سریعترین، سبکترین و پر تحرک ترین ارتش آن زمان بودند و می توانستند از این قابلیت برای به کار گیری استراتژی ها و تدابیر جنگی مناسب جهت غافلگیر کردن و در هم شکستن دشمنانی حتی با نیروهای بسیار بیشتر استفاده کنند.

اما اصطلاح مدیریت  زنجیره تامین در اواخر دهه ۸۰ میلادی و در دهه ۹۰ به صورت گسترده ای مورد استفاده قرار گرفت. پیش از این زمان عبارتی مانند “لجستیک”، “مدیریت عملیات” به کار گرفته می شد. در دهه ۸۰ ميلادي با افزايش تنوع در الگوهاي مورد انتظار مشتريان، سازمانها به طور فزاينده‌اي به افزايش انعطاف پذيرشدن خطوط توليد و توسعه محصولات جديد براي ارضاي نيازهاي مشتريان علاقه‌مند شدند. دردهه ۹۰ ميلادي، به همراه بهبود در فرايندهاي توليد و به كارگيري الگوهاي مهندسي مجدد، مديران بسياري از صنايع دريافتند كه براي ادامه حضور در بازار تنها بهبود فرايندهاي داخلي و انعطاف‌پذيري در توانايي‌هاي شـــــركت كافي نيست بلكه تامين‌كنندگان قطعات و مواد نيز بايد موادي با بهترين كيفيت و كمترين هزينه توليد كنند و توزيع‌كنندگان محصولات نيز بايد ارتباط نزديكي با سياست‌هاي توسعه بازار توليدكننده داشته باشند.

با چنين نگرشي ، رويكردهاي زنجيره تامين و مديريت آن پا به عرصه وجود نهاد. از طرف ديگر با توسعه سريع فناوري اطلاعات در سال‌هاي اخير و كاربرد وسيع آن در مديريت زنجيره تامين، بسياري از فعاليتهاي اساسي مديريت زنجيره با روش‌هاي جديد درحال انجام است.

تعاریف:

تعاريف مختصر و جامعي كه مي‌توان از زنجيره تامين و مديريت زنجيره تامين ارائه داد عبارتند از:

“یک زنجیره تامین، همراستا سازی شرکت هایی است که محصولات یا خدماتی را به بازار عرضه می کنند”.

“یک زنجیره تامین شامل تمامی مراحلی است که بطور مستقیم یا غیر مستقیم در برآورده ساختن خواست مشتری دخیل  هستند. زنجیره تامین نه تنها شامل سازندگان و تامین کنندگان عمده شهر بلکه بخش های حمل و نقل، انبارها، خورده فروش ها و حتی  خود مشتریان را در بر میگیرد”.

“یک زنجیره تامین شبکه ای از تجهیزات و امکانات توزیع است که عملیات های تامین مواد، تبدیل مواد به محصولات نیمه ساخته و نهایی و توزیع محصولات نهایی در بین مشتریان را بر عهده دارد”.

بر اساس تعریف های ارایه شده برای زنجیره تامین، می توان مدیریت زنجیره تامین را به صورت آنچه که برای تاثیر گذاری بر زنجیره تامین و رسیدن به نتایج مورد نظر انجام داده می شود، تعریف نمود. برخی از تعاریف مدیریت زنجیره تامین عبارتند از:

“هماهنگ سازی نظام مند و راگبوردی بخش های سنتی کسب و کار و همچنین تاکتیک های که در این بخش ها بکار میرود، اعم از درون شرکتی خاص و یا در کل زنجیره، با هدف بهبود بلند مدت عملکرد هر یک از شرکت ها و کل زنجیره تامین”.

“مدیریت زنجیره تامین هماهنگ سازی تولید، موجودی، محل و موقعیت و حمل و نقل در بین اجزای یک زنجیره به منظور رسیدن به بهترین ترکیب پاسخ دهی و کارایی برای بازار مورد نظر است”.

تجارت الکترونیک و یکپارچه سازی زنجیره تامین

قابلیت دسترسی گسترده و استفاده از اینترنت، فرصت هایی را برای شرکت ها به وجود آورده که پیش از این وجود نداشت. این فرصت ها به این دلیل امکان پذیر شده است که امروزه  با اتصال به شبکه اینترنت شرکت ها قادرند به شرکت های که با آنها کار می کنند اطلاعاتی را ارسال و یا دادهای مورد نیازشان را از آنها دریافت کنند. به واسطه چنین اشتراک اطلاعاتی، فرصت هایی برای دست یابی به کارایی های چشمگیر در زنجیره تامین و افزایش های قابل توجه در سطوح خدمات دهی به مشتری و پاسخ دهی بوجود آمده است. نتایج این یکپارچه سازی بهتر زنجیره تامین است.

به طور كلي مديريت زنجيره تامين يكي از زيرساختارهاي پياده‌سازي تجارت الكترونيك است. از ديد صنعتي، تجارت الكترونيكي بين بنگاهها عمدتا در صنايعي رخ مي‌دهد كه زنجيره تامين در آنجا شكل گرفته باشد. يك توليدكننده همواره عاملي است كه در وسط فرايند فعاليت اقتصادي قرار دارد. توليدكننده، خود خريدار كالا از تامين‌كنندگان خود و فروشنده كالايي جديد به خريداران خود است. چون فروشنده خود تامين‌كنندگاني دارد و ضمنا خريدار كالا نيز ممكن است خود مشترياني داشته باشد، ما با زنجيره‌اي از بنگاه‌ها روبه‌رو هستيم كه هر كدام هم خريدار و هم فروشنده هستند؛ اين مجموعه شبيه به زنجير است، زيرا همه به هم وابسته هستند. با مديريت درست زنجيره تامين همه عناصر موجود در زنجيره منتفع شده و ضمنا با ارايه كالاي مرغوب و ارزان جامعه را نيز منتفع مي‌كند. از همين روست يكي از مسايل مهم صنايع در كشورهاي پيشرفته مديريت زنجيره تامين  است.

 يكي از عناصر مهم مديريت زنجيره خودكارسازي امر خريد و فروش بين اعضاي زنجيره است . اين امر آن قدر مهم و حياتي است كه حتي قبل از ظهور اينترنت، صنايع خودروسازي و هوافضايي كه بزرگ‌ترين و پيچيده‌ترين زنجيره‌هاي تامين را دارند، خود با صرف هزينه گزاف اقدام به ايجاد شبكه كرده بودند.

پروفسور هاولی و سیونجین ونگ در سخنانی  در خصوص ” تجارت الکترونیکی و یکپارچگی زنجیره تامین” که توسط انجمن مدیریت زنجیره تامین جهانی استنفورد منتشر شد، چهار محور کلیدی مربوط به اثر تجارت الکترونیک  بر یکپارچگی زنجیره تامین را تشریح نمودند. این چهار محور یکپارچگی و هماهنگی بیشتر مابین اعضای زنجیره تامین را بوجود می آورد. وجه مشترک این موارد ایجاد راه های جدید جهت هدایت کسب و کار (تجارت) است. این چهار حوزه عبارتند از:

۱. یکپارچه سازی اطلاعات – به معنای توانایی به اشتراک گذاشتن اطلاعات مرتبط مابین شرکت های یک زنجیره تامین است. این مورد شامل داده ها، مانند سوابق فروش و پیش بینی های تقاضا، وضیت موجودی، زمانبندی های تولید، ظرفیت های تولید، تبلیغ و زمانبندی های حمل و نقل است. این داده ها باید به صورت لحظه ای و به موقع از طریق اینترنت یا شبکه خصوصی در اختیار افرادی که به آنها نیاز دارند، قرار داده شود.

۲.همزمان سازی برنامه ریزی- به مشارکت توام شرکت های یک زنجیره تامین در پیش بینی تقاضا و زمانبندی دوباره تامین موجودی اشاره دارد. این مورد طراحی و توسعه محصول و ارائه محصولات جدید به بازار به شکل مشارکتی را نیز شامل می باشد.

3.هماهنگ سازی  جریان کار- این مرحله قدم بعدی پس از همزمان سازی برنامه ریزی است. ساده سازی و خودکار نمودن فعالیت های دائمی کسب و کار (تجارت) در بین شرکت های یک زنجیره تامین، مربوط به این مرحله می باشد. این مورد فعالیت هایی مانند خرید و طراحی محصول را شامل می شود.

۴. مدل های جدید کسب و کار (تجارت)- این مورد یکی از نتایج یکپارچه سازی زنجیره تامین است که به واسطه اینترنت امکان پذیر شده است. نقش ها و مسولیت های شرکت ها در یک زنجیره تامین را می توان مجددا طراحی نمود، به طوری که هر شرکت قادر باشد با شکلی صحیح بر فعالیت هایی که شایستگی هایی محوری او محسوب می شود، تمرکز کند. فعالیت های غیر اصلی را می توان به دیگر شرکت ها واگذار کرد و لذا با این کار دسترسی به قابلیت ها و کارایی های جدید برای زنجیره امکان پذیر می گردد.

امروزه عمده شرکت و کمپانی های بزرگ بین المللی به دنبال درک این موضوع هستند که چگونه برای طیف وسیعی از فعالیت های زنجیره تامین همچون طراحی محصول، پیش بینی تقاضا، مدیریت موجودی و خدمات دهی به مشتری به شکلی کارآ عمل کنند. کلید تحقق این کارایی ها در به اشتراک گذاری اطلاعات بین شرکت های یک زنجیره تامین است. بسیاری از توسعه هایی تجارت الکترونیکی بر روی روش ها و استانداردهای به اشتراک گذاری اطلاعات ما بین چندین شرکت کار می کنند. به اشتراک گذاری اطلاعات، بنیان کار محسوب میشود و هماهنگ سازی شرکت ها به کمک آن، امری است که به نتیجه مطلوب منجر می شود. هنگامی که در حال ایجاد یکپارچگی اطلاعتی هستیم، سه مرحله دیگر یعنی همزمان سازی برنامه ریزی، هماهنگ سازی جریان کار و مدل جدید کسب و کار این امکان را پیدا می کنند که به صورت طبیعی توسعه یابند.

*  سعید جعفرزاده قوشچی؛ دانشجوی دکتری صنایع  دانشگاه یو کی ام  مالزی

diggfacebookmyspacestumbleupontwitter
 

2 Responses to “نقش مدیریت زنجیره تامین در تجارت الکترونیکی”

  1. bahram tural :

    salam
    akhbare malezi jalebe.
    arezuye movaffagiyat baratun daram
    ba ehteram. bahram

  2. ترکمن تمدنی :

    سلام
    مقاله شما را خوندم و خیلی واسم جالب بود در واقع اشاره به مسایلی داشت که من شخصا به عنوان مهندس در صنعت باهاش زیاد برخورد کردم. هماهنگی با سازندگان در طراحی اولیه به لحاظ زیربنای کار طراحی بسیار حیاتی هست و یک مهندس مشاور هیچ گاه کارش به نتیجه نخواهد رسید حتی با وجود خبره ترین مهندسان اگر اطلاع از وضعیت مجودی بازار نداشته باشند هر چند همان سازندگان در بعد پایه ای ملزم به ساخت محصولات بر اساس استانداردهای جهانی باشند.
    به نظر می اید هر چه یک فرایند به اجزای کوچکتر تقسیم بشود تولید کالا و خدمت تخصصی شده و کیفیت محصول بالا می رودهمان کاری که در ژاپن به عنوان یک کشور صاحب نام در تولید کالاهای الکتریکی شده ولی مشکلی که در این میان ممکن است پیش بیاد همان هماهنگی اعضاست که با بکار گیری کارامد زنجیره تامین برطرف میشود.
    بخش دوم همزمان سازی برنامه را خیلی متوجه نشدم !

نظر شما

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>