RSS Feed tweeter facebook

تاریخ :2015 فوریه 22 - 1:47 ق.ظ بازدید: 36,921 کد:8711
 
دموکراسی به روایت ماهاتیر محمد و منتقدان آن


مالزی- پایک نیوز: ماهاتیرمحمد نخست وزیر اسبق مالزی معتقد است دموکراسی سیستمی ارزشمند است و شاید بهترین سیستم برای اداره یک کشوربه شمارمی آید که تا کنون بشر ابداع کرده است. وی با طرح این پرسش که چه چیزی می تواند بهتراز حکومت مردم ، بوسیله مردم و برای مردم باشد؟ می نویسد کشورهای توسعه یافته عمدتا دموکراتیک هستند اما از این مقوله بیشتر به نفع سیستم سیاسی خود بهره می گیرند. با این وصف ماهاتیر می پرسد آیا می توان نتیجه گیری کرد که تمام کشورهایی که حکومت دموکراتیک دارند با ثبات ، مرفه و توسعه یافته خواهند بود ؟

به نظر ماهاتیر دموکراسی های بزرگ در کشورهای غربی در پی تحقق اهداف سیاسی هیئت حاکمه هستند وبا همین ایمان راسخ خود به لزوم کسب حداکثر سود میکوشند که با کشتن دیگران و نابود کردن دیگران به زعم خود دموکراسی را ارتقا دهند . در این راستا ماهاتیر می نویسد غربی ها در حال حاضر تصمیم می گیرند که رژیم های دموکراتیک را تغییر دهند وبه زعم خود این کشورها را دموکراتیزه کنند و اگر کسی در برابر این خواست کشورهای دمکراتیک مقاومت کند او را می کشند و کشورش را به  نابودی می کشانند ، همانطوریکه آنها در عراق چنین کردند ، در کشورهای عربی هم همین کار را می کنند  در دیگر کشورها  نیز چنین قصدی دارند .

بعد دیگر انتقاد ماهاتیر به دمکراسی به سبک غربی به نقش مردم در این نوع از حکومت داری مربوط می شود وی در این باره می نویسد ، فرض بر این است که مردم ، یا حداقل اکثر مردم به اندازه کافی عاقل هستند تا توانمند ترین فرد را برای حکومت بر خود انتخاب کنند اما متاسفانه مردم همیشه توانمند ترین ها را انتخاب نمی کنند .  آنها ممکن است از نژاد، مذهب، ایدئولوژی و یکسری از عوامل  دیگر در هنگام انتخاب دولتمردان خود تاثیر بگیرند  .وی ادامه می دهد مردم همچنین ممکن است به خاطر منافع مادی و مالی خود دست به یک انتخاب خاص بزنند . در واقع در اکثر موارد مردم گزینه های خود را بر اساس منافع آنی و شخصی خود انتخاب میکنند و نه منافع ملی و دراز مدت کشور . با در نظر گرفتن این پیش فرض ماهاتیر محمد نتیجه می گیرد که عمده  نظام های مبتنی بر دموکراسی در عمل موفق به استقرار حکومت خوب نمی شوند . در واقع  این سیستم ها فقط منجر به تقسیم بندی مردم به احزاب و گروه های مختلف می شود که رو در روی هم قرار می گیرند و وبا هم درگیر می شوند.

بخش دیگر رویکرد ماهاتیر محمد به دمکراسی،مربوط به نقش احزاب در این سیستم و بی ثباتی دولت ها می شود وی در این باره می نویسد اگر فقط دو حزب وجود داشته باشد معمولا کسب اکثریت و تشکیل دولت برای یکی از این احزاب فراهم می شود . اما زمانی که بیش از دو حزب وجود داشته باشد در عمل هیچ یک از احزاب نخواهند توانست با به دست آوردن اکثریت کرسی های قوه مقننه ، مبادرت به تشکیل دولت کنند . در یک سیستم دو حزبی یک اکثریت ضعیف ممکن است دولت را تشکیل دهد اما این دولت همواره نگران از دست دادن اعضایش خواهد بود و معمولا دولت های ضعیفی را تشکیل می دهد. فقط یک حزب  با اکثریت قاطع است که می تواند دولت با ثبات و کارآمدی تشکیل دهد . در دولت های ائتلافی هم همین مشکل وجود دارد وهمیشه ترس از این مسئله وجود دارد که اعضای ائتلاف از کابینه دولت خارج شوند و دولت را به شکست بکشانند به همین علت چنین دولت هایی  هم معمولا ضعیف و ناپایدار خواهد بود .

ماهاتیر محمد معتقد است معمولا ائتلاف هایی  که  قبل از انتخابات شکل می گیرند  شانس بیشتری برای برنده شدن و دست یافتن به اکثریت لازم برخوردارند خصوصا اگر به شکل یک حزب عمل کنند و یک کاندیدای  مشترک داشته باشند. وی به تجربه مالزی در این زمینه اشاره می کند و می نویسد در مالزی ائتلاف باریسان نشنال که در حال حاضر از 14 حزب تشکیل شده توانسته  است در 14 انتخابات برگزارشده پس از استقلال این کشور به پیروزی دست پیدا کند.چرا که  این ائتلاف قبل از انتخابات معمولا موفق شده حتی گروه های مخالف را با وجود اختلافات عمیق دور هم جمع کند و ائتلاف تشکیل دهد. به همین علت است که در مالزی در حال حاضر سیستم دو حزبی موثری وجود ندارد و همین امر باعث شده ائتلاف باریسان نشنال اکثریت را درهمه انتخابات ها به دست آورد.

بعد دیگرانتقاد ماهاتیر محمد به سیستم دمکراسی به پایبند نبودن بازیگران عرصه سیاسی به قاعده بازی در چارچوب دمکراسی باز می گردد  او دراین باره می نویسد یک اصل اساسی در انتخابات وجود دارد و آن این است که بازنده باید باخت خود را بپذیرد و منتظر انتخابات بعدی بماند ، این وضعیتی است که معمولا در نظام های دموکراتیک که به بلوغ کافی رسیده اند اتفاق میافتد . اما به نظر می رسد احزاب در دموکراسی های نوپا کاملا در پذیرش شکست ناتوان هستند و به رغم نتایج به دست آمده در صدد هستند تا به روش های غیر دموکراتیک ،گروه  و یا ائتلاف پیروز در انتخابات را سرنگون کنند. وی ادامه می دهد در نظام دموکراسی حقوق اقلیت ها تایید واز آنها حمایت می شود و به آنها اجازه داده شده تا ناراحتی و ناامیدی خود از شکست را به شکلی دموکراتیک بیان کنند. حتی ممکن است این احزاب زمانیکه قادر به متوقف کردن دولت از انجام کاری نباشند به صورت جمعی از مجلس خارج شوند ویا میتوانند گروه ها و یا کمپین هایی را از طریق رسانه ها و تظاهرات  به راه بیندازند و دولت را بی اعتبار کنند ویا ممکن است با توسل به حربه تظاهرات و اعتصاب اهداف خود را پی گیری کنند .

ماهاتیر محمد با اشاره به اینکه همه این موارد در یک جامعه دموکراتیک مجازهستند معتقد است متاسفانه امروزه اینگونه اعتصابات و تظاهرات خیابانی به حدی از گستردگی می رسند که گردش امور کشور را فلج می کنند. در یک حکومت تمامیت خواه غیر دموکراتیک اینگونه تظاهرات گسترده ممکن است توجیه شود چون راه دیگری برای کنار زدن دولت وجود ندارد ، اما در حال حاضر حتی زمانی که انتخابات منجر به تغییرات در دولت ها می شود بازهم بازنده های انتخابات دموکراتیک به این اعمال مخل نظم متوسل می شوند.

ماهاتیر محمد در این زمینه به تجربه  مصر ، اوکراین و حتی تایلند اشاره می کند و می گوید در این سه کشور مخالفان با توسل به تظاهرات توده ای برای براندازی دولتی که با اکثریت آرا  انتخاب شده بود اقدام  کردند . در هر سه این کشورها دولت منتخب مردم سرنگون شد و عجیب تر آنکه حتی زمانی که انتخابات جدید با اکثریت آرا دولت را تایید کرد اقلیت مخالف دولت تظاهرات خیابانی را ادامه دادند و اعلام کردند که درانتخابات تقلب صورت گرفته است.

ماهاتیر محمد نتیجه می گیرد ، اول و آخر این فراید، ایجاد بی ثباتی ، تحمیل رنج و آسیب به قشرهای مختلف جامعه است و صدماتی که پیشه وران و صنعتگران و بازرگانان  در این بین متحمل می شوند انکارنشدنی است و این وضعیت نوعی هرج و مرج را بر جامعه مستولی میکند .

ماهاتیر به تجربه مالزی اشاره می کند و می نویسد تا کنون مالزی علیرغم تظاهرات گسترده از این آفت بی ثباتی در امان بوده است اما علائم هشدار دهنده ای  در این زمینه وجود دارد. او می نویسد  هستند مالزیایی هایی که در پی سرنگونی دولت از طریق تظاهرات هستند و  تظاهراتی که  ”برسیه”  در مالزی برگزار کرده به وضوح با هدف تحریک مردم و بی اعتبار کردن دولت و در نهایت سرنگونی آن صورت می گیرد . ماهاتیر می افزاید اینها دولت را به تقلب در انتخابات گذشته  متهم کردند و تلاش دارند تا انتخابات پیش رو را که احتمالا حزب دولت پیروز می شود با اخلال مواجه کنند و تظاهرات وسیع و دامنه دار آنها به همین جهت دنبال می شود.تا کنون تعداد زیادی  تظاهرات  از سوی این تشکیلات طراحی شده و اگرچه اثر تخریبی خود را داشته و کسب و کار مردم را با اختلال مواجه کرده اما نتوانسته دولت را فلج کند  اما امید برگزار کنندگان این تظاهرات ها در نهایت جذب میلیونی مردم و گام بعدی آنها ممکن است اشغال ساختمان های دولتی باشد.

وی می نویسد آنها ممکن است پلیس را تحریک کنند تا به اقدامات خشونت آمیز دست بزند، به دنبال آن رسانه ها و آژانس های خبری این صحنه ی خشونت را به تصویر بکشند  و به سراسر جهان مخابره کنند تا به این طریق دولت را بی اعتبار کنند . مالزیایی ها هنوز به تلاش های آنها پاسخ مثبت نداده اند و ممکن است در آینده به آن پاسخ بدهند.  مخالفان با این کارشان کشور مالزی را به سوی کشوری بی ثبات سوق می دهند کشوری که توانایی اداره خود را  ندارد  واز توسعه یافتگی لازم برخوردار نیست .

ماهاتیر محمد همواره رویکردی انتقادی به دمکراسی در غرب دارد و دمکراسی ادعایی در این جوامع را دروغین می داند وی با اشاره به نقش لابی ها در آمریکا و تاثیر گذاری آنها بر دولت از طریق تماس با اعضای کنگره و سناتورها و حتی خود رئیس جمهور می نویسد  تصمیم گیرنده اصلی در آمریکا این لابی ها هستند و نه مردم آمریکا .ماهاتیر دراین زمینه می افزاید لابی صهیونیستی آیپک در آمریکا تا حدی قدرتمند است که  هم حمایت دولت آمریکا از سیاست های اسراییل را تضمین می کند و هم شرایطی را فراهم می کند که اسراییل از کمک های میلیاردها دلاری آمریکا بهره مند شود  . ماهاتیر محمد چندی پیش در صفحه فیسبوک خود در این زمینه نوشت درآمریکا سیستم لابی گری همانقدر دموکراتیک است که داشتن سلاح گرم از سوی همه شهروندان امری دمکراتیک تلقی می شود. وی معتقد است در حالیکه غربی ها کاملا آشکارا ما کشورهای در حال توسعه را محکوم به رعایت نکردن آزادی مطبوعات و پارتی بازی می کنند خود به مقدار زیاد درگیر سانسور رسانه ها و پارتی بازی هستند و استراق سمع ، شنود تلفن و پرونده سازی برای شهروندان در آمریکا  تحت لوای میهن پرستی و امنیت ملی امروزه دیگر از سوی دولتمردان آمریکایی یک کار دموکراتیک تلقی می شود .

در نهایت ماهاتیرمحمد می گوید دنیا باید در عقاید خود تجدید نظر کند و این را روشن کند که آیا ما از طریق رای مردم باید دولت ها را تعیین کنیم یا اینکه ازطریق تظاهرات خیابانی دولتمردان را عزل و نصب کنیم ؟ وی نتیجه می گیرد دموکراسی مدل کاملی نیست اما در هر حال بهترین سیستمی است که تاکنون وجود داشته و بدون تردید مانند همه سیستم های دیگر سوء استفاده از آن ما را از رسیدن به اهداف بازمی دارد. نخست وزیر اسبق مالزی می نویسد اگرقرار است دموکراسی در خدمت اهدافی که برای آن طراحی شده، تداوم داشته باشد باید محدودیت  بعضی از اشکال آزادی  را که آن ها را بخشی از دموکراسی تلقی می کنیم بپذیریم و محدوده آزادی بیان، آزادی مطبوعات ، تظاهرات و اعتصاب ها باید درحدی باشند که به نام دموکراسی ، دموکراسی را تخریب نکنند.

 دیدگاه مخالفان برداشت ماهاتیر از دمکراسی  

ماهاتیر محمد نخست وزیر اسبق مالزی هیچگاه در بیان نظراتش درباره دموکراسی خواه برای مردم مالزی و خواه برای جوامع بین المللی تردید به خود راه نداده است. جدید ترین نظری که دکتر ماهاتیر در این زمینه ارائه کرده سخنرانی او در دانشگاه سنت توماس در پایتخت فلیپین است که روزنامه استار مالزی متن آن را تحت عنوان “پیاده کردن دموکراسی با محدودیت های آن” منتشر کرد .براساس این گزارش ماهاتیر در این سخنرانی گفته بود که ” دموکراسی فقط زمانی قابل اجراست که مردم ابتدا محدویت های آن را درک کنند.” ماهاتیر گفته اگر مردم از دمکراسی فقط انتظار داشته باشند که آزادی را برای آنها به ارمغان بیاورد و به مسئولیت هایی که دمکراسی بر دوششان میگذارد بی توجه باشند ، هیچگاه نخواهند توانست از مزایای آن بهره مند شوند .

او با طرح این سوال که به راستی چرا آن طور که انتظار میرفت دموکراسی نتوانست در عمل “زندگی خوبی” برای مردم به ارمغان بیاورد می گوید این برای مردم غیرممکن است که خودشان بر خودشان حکومت کنند . تعداد شهروندان و تفکرات موجود در جامعه خیلی زیادند واین تعداد نمی توانند به راحتی بر روی یک مسئله واحد به اتفاق نظر برسند . از سوی دیگر ایده حکومت مردم بوسیله مردم و برای مردم درعمل به نوعی بن بست، فقدان دولت و هرج و مرج منتهی می شود.  به همین دلیل است که ماهاتیر ادعا می کند به جای اینکه دموکراسی را پدیده ای شکست خورده بدانیم باید تعدیل هایی در آن به عمل آوریم و در این راه باید بعضی از مولفه های لیبرالیسم و دمکراسی را فدا کنیم و به این شکل از دل دموکراسی به عنوان یک سیستم ، پدیده جدیدی استخراج کنیم .

این رویکرد ماهاتیر به دمکراسی منتقدانی در جامعه مالزی دارد منتقدان می گویند ماهاتیر سخاوتمندانه می پذیرد که مالزی یک کشور لیبرال دموکراسی نیست و اظهارات ماهاتیر در زمینه دمکراسی را برخی از منتقدان وی نوعی توجیه حاکمیت ائتلاف حاکم باریسان نشنال در زمینه اعمال دموکراسی به سیک و سیاق این حزب می دانند . منتقدان این اظهارات ماهاتیر محمد در زمینه دمکر اسی را فقط تائید کننده دیدگاهی می دانند که معتقد است دولت برخواسته از ائتلاف باریسان نشنال با سرهم بندی اصول دموکراسی پارلمانی درکشور مالزی در واقع به دنبال یک سری ازامیال و آرزوهای خود می باشد و به هیچ عنوان دغدغه مردم رادر نظر نداشته است.

  منتقدان با برجسته کردن مقوله “مسئولیت های ضمنی” در سخنرانی های ماهاتیر درباره دمکراسی آن را در واقع اعتراف به این گناه می دانند که کشورمالزی تا کنون بر اساس اصول لیبرال دموکراسی و بر اساس قانون اساسی فدرال اداره نمی شده بلکه امور بر محورآن چیزی دور می زده که تحت عنوان “مسئولیت های ضمنی” بر این کشور تحمیل شده است . منتقدان می گویند همین مقوله “مسئولیت های ضمنی”  و چارچوب های محدود کننده بود  که در زمان زمامداری ماهاتیر محمد به سادگی تحت لوای قانون ، صداهای مخالف را خاموش می کرد و افکار مورد نظر رهبران را برمردم تحمیل می نمود .

منتقدان دیدگاه ماهاتیر در زمینه دمکراسی می گویند مالزی  تحت حاکمیت ائتلاف باریسان نشنال در عمل بهتراز حکومت های مستبد عمل نکرده است. حتی اصلاحات قانون اساسی نیز بر مبنای خواست و سلیقه حزب حاکم صورت گرفته چون سازوکار نظارتی و تعادل قوای سه گانه و نظارت بر قدرت برقرار نبوده است. منتقدان می گویند حزب باریسان نشنال که ماهاتیر سنگ آن را به سینه می زند با پشت کردن به اصول لیبرال دمکراسی  و با سرهم بندی کردن اجزایی از حکومت های دموکراسی، حتی نتوانسته است به مفاد قانون اساسی که بنیان گذاران این کشور به تصویب رسانده اند  دست یابد .

کسانی که رویکرد انتقادی به برداشت ماهاتیر از دمکراسی دارند می گویند دولت مالزی با تقلید ناشیانه از دموکراسی وبااین امید که توسط دیگر کشورها در جایگاه یک حکومت دموکرات مورد تائید قرار گیرند بسیاری از شهروندان مالزیایی را که جزیی از سیستم حاکم نبوده اند در مسیر اشتباهی و زیان آفرین هدایت کرده است . آنها می گویند دموکراسی  در مالزی دستکاری شده و اصول آن زیر پا گذاشته شده تا  یک طبقه  اقلیت از نخبگان که امروزه در مالزی دیده می شوند بر مقدرات کشور حاکم شوند .

منتقدان روند سیاسی در مالزی وضعیت  موجود در این کشور را انعکاس تفکرات ماهاتیر و همفکران وی در ائتلاف حاکم باریسان نشنال می دانند و معتقدند در اثرحاکمیت این تفکر بوده که در دهه های گذشته مردم مالزی همواره گمان کرده اند آرای آنها به حساب نمی آید وروند انتخابات عمومی در دوره های گذشته کار بیهوده ای بوده  و در میان شک و سوء ظن های فراوان برگزار شده است .

منتقدان دیدگاه ماهاتیر محمد معتقدند در جریان همین سرهم بندی کردن دموکراسی در مالزی بوده است که همه چیز به نفع نظام سیاسی شکل گرفته و نه مردم . منتقدان می گویند ماهاتیر بارها اعلام کرده است که مردم مالزی علیرغم انتخاب نمایندگان حزب و قوه مقننه  توان پذیرفتن مسئولیت قانونی خویش را ندارند و با این تعبیر می توان به این نتیجه رسید که  آنچه ماهاتیر محمد نخست وزیر اسبق مالزی ادعا میکند آن است که مردم مالزی نمی توانند صلاح و مصلحت خود را تشخیص دهند و برای آن تصمیم بگیرند و این دیدگاهی است که ائتلاف باریسان ناشنال از زمان  اخراج تونکو عبدالرحمن بنیان گذار و پدر استقلال مالزی که خود امضا کننده قانون اساسی بوده ، تا به امروز در پیش گرفته است.

منتقدان رویکرد ماهاتیر به دمکراسی می گویند در روند به کرسی نشاندن دیدگاه ها و ثبات بخشیدن به جایگاه شخص ماهاتیر، در دوره نخست وزیری وی ،آمال مردم مالزی  نادیده گرفته شد و در جاییکه او حکمرانی میکرد و از هر گونه نقد و چالش مصون بود ، جریان فساد و باند بازی هر روز قدرت می گرفت و به معضل مردم مالزی تبدیل شد. فرآیندی که به شکل گیری یک طبقه از اشراف زادگان انجامید  که بقیه ملت به شدت تلاش میکنند تا آنان زندگی راحت تری داشته باشند.

 نکته نهایی

فارغ از اینکه دیدگاه ماهاتیرمحمد درباب دمکراسی به واقعیت نزدیکتراست یا دیدگاه منتقدان او، آنچه درباب آن، توافق نظر تقریبا جامعی وجود دارد این است که برداشت و تعریف ماهاتیر محمد از دمکراسی در حقیقت نماینده تفکر و برداشت طیف وسیعی از رهبران جوامع در حال توسعه است که با رویکرد انتقادی به دمکراسی لیبرال ، به نوعی دغدغه بومی سازی این سیستم و لگام زدن بر آن بنابر مقتضات سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی جوامع خود هستند و در این راه از سوی منتقدان به داشتن برداشتی گزینشی و مضیق از مفهوم و مصداق دمکراسی متهم می شوند.پ

نویسنده: جعفر خوشروزاده  

diggfacebookmyspacestumbleupontwitter
 

Comments are closed.